[InvestBlogger.com] – Biên bản cuộc họp chính sách ngày 17-18/3 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cho thấy một tín hiệu đáng chú ý: ngày càng nhiều quan chức Fed sẵn sàng tính đến kịch bản tăng lãi suất nếu lạm phát tiếp tục vượt xa mục tiêu 2%. Trong bối cảnh giá năng lượng leo thang vì căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, cán cân rủi ro trong điều hành chính sách tiền tệ của Fed đang trở nên phức tạp hơn.
Dù Fed vẫn giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% – 3,75% trong cuộc họp tháng 3, nội dung biên bản cho thấy nội bộ cơ quan này không còn nghiêng tuyệt đối về hướng nới lỏng như trước. Thay vào đó, Fed đang duy trì một trạng thái linh hoạt hơn, sẵn sàng phản ứng nếu áp lực giá cả bền bỉ hơn dự kiến.
Ngày càng nhiều quan chức Fed để ngỏ khả năng tăng lãi suất
Điểm đáng chú ý nhất trong biên bản là số lượng nhà hoạch định chính sách ủng hộ việc giữ mở cả hai hướng điều chỉnh lãi suất đã tăng lên so với cuộc họp tháng 1. Nói cách khác, Fed không chỉ để ngỏ khả năng cắt giảm lãi suất mà còn thừa nhận việc nâng lãi suất có thể phù hợp nếu lạm phát không hạ nhiệt.
Cách tiếp cận này phản ánh thực tế rằng lạm phát tại Mỹ vẫn chưa quay về quỹ đạo mong muốn. Mục tiêu dài hạn của Fed là đưa lạm phát về 2%, nhưng tiến trình này đang chậm lại rõ rệt. Trong khi đó, cú sốc giá dầu mới xuất hiện sau xung đột tại Trung Đông đang làm gia tăng nguy cơ lạm phát kéo dài hơn, đặc biệt thông qua chi phí năng lượng và đầu vào sản xuất.
Theo biên bản, nhiều thành viên FOMC lo ngại giá dầu tăng liên tục có thể khiến lạm phát toàn phần duy trì ở mức cao, từ đó lan sang lạm phát cơ bản. Đây là rủi ro mà Fed đặc biệt nhạy cảm, bởi khi chi phí đầu vào tăng đủ lâu, doanh nghiệp thường phải chuyển một phần chi phí sang giá bán cuối cùng, làm mặt bằng giá cả khó giảm bền vững.
Rủi ro lớn nhất nằm ở kỳ vọng lạm phát
Một trong những vấn đề khiến Fed lo ngại không chỉ là giá dầu tăng, mà là tác động tâm lý kéo dài lên kỳ vọng lạm phát. Sau nhiều năm lạm phát cao hơn mục tiêu, các nhà hoạch định chính sách bắt đầu cảnh giác hơn với khả năng người dân và doanh nghiệp thay đổi kỳ vọng về mặt bằng giá trong dài hạn.
Nếu kỳ vọng lạm phát neo ở mức cao, Fed sẽ gặp khó hơn trong việc đưa lạm phát thực tế quay về 2%. Điều này có thể buộc ngân hàng trung ương Mỹ phải duy trì chính sách chặt chẽ lâu hơn, thậm chí tính đến việc tăng thêm lãi suất nếu áp lực giá cả trở nên khó kiểm soát.
Một số quan chức Fed cho rằng rủi ro lạm phát kéo dài hiện đã tăng lên so với trước đây. Đây là thay đổi quan trọng trong tư duy điều hành, bởi trước đó Fed chủ yếu tập trung vào thời điểm bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất. Nay, ưu tiên đã chuyển sang đánh giá xem cú sốc năng lượng có đủ mạnh để làm thay đổi toàn bộ lộ trình chính sách hay không.
Dù lo ngại lạm phát, Fed vẫn chưa từ bỏ khả năng cắt giảm lãi suất
Tuy vậy, điều đáng lưu ý là Fed chưa nghiêng hẳn sang lập trường cứng rắn. Bên cạnh nhóm sẵn sàng nâng lãi suất, nhiều thành viên vẫn xem cắt giảm lãi suất là kịch bản cơ sở trong trung hạn. Lý do nằm ở chỗ một cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông không chỉ làm tăng giá năng lượng mà còn có nguy cơ kéo giảm tăng trưởng kinh tế Mỹ và làm suy yếu thị trường lao động.
Biên bản cho thấy phần lớn các thành viên lo ngại rằng giá dầu tăng mạnh sẽ làm giảm sức mua của hộ gia đình, siết điều kiện tài chính và gây áp lực lên tăng trưởng toàn cầu. Nếu kịch bản này xảy ra, Fed có thể phải cân nhắc nới lỏng nhiều hơn để hỗ trợ nền kinh tế.
Điều đó cho thấy Fed hiện đứng trước một bài toán khó: nếu chỉ nhìn vào lạm phát, lập trường phù hợp có thể là duy trì hoặc tăng lãi suất; nhưng nếu tăng trưởng và việc làm suy yếu rõ rệt, nhu cầu giảm lãi suất lại sẽ quay trở lại. Chính vì vậy, biên bản tháng 3 phản ánh một Fed thận trọng hơn, linh hoạt hơn và ít cam kết trước về một hướng đi duy nhất.
Nhiều phát biểu gần đây củng cố lập trường thận trọng
Các phát biểu gần đây từ một số quan chức Fed cũng cho thấy mối lo về lạm phát đang gia tăng. Chủ tịch Fed Kansas City Jeff Schmid cảnh báo không nên xem nhẹ tác động của giá năng lượng tăng, nhất là khi lạm phát tại Mỹ vốn đã ở gần 3% trước khi giá dầu bật mạnh. Theo ông, Fed không thể chủ quan với nguy cơ kỳ vọng lạm phát bị đẩy lên cao hơn.
Trong khi đó, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee cũng thừa nhận khả năng tăng lãi suất không thể bị loại bỏ. Dù vẫn để ngỏ kịch bản giảm lãi suất nếu lạm phát giảm trở lại, ông cho rằng có những tình huống Fed sẽ phải hành động theo hướng ngược lại.
Những phát biểu này cho thấy thông điệp từ Fed đã thay đổi rõ rệt: từ chỗ chuẩn bị cho giai đoạn nới lỏng, Fed đang quay lại trạng thái phòng thủ, ưu tiên quan sát thêm trước khi ra quyết định lớn tiếp theo.
Nhưng quan điểm chủ đạo vẫn là giữ nguyên lãi suất để quan sát
Dù vậy, nhóm có ảnh hưởng lớn trong Fed vẫn đang nghiêng về phương án giữ nguyên lãi suất trong thời gian dài hơn để đánh giá đầy đủ tác động của chiến sự tới lạm phát và tăng trưởng.
Chủ tịch Fed New York John Williams nhận định lập trường chính sách hiện tại đang ở vị thế tốt để cân bằng giữa hai mục tiêu: kiểm soát lạm phát và hỗ trợ việc làm. Đây là quan điểm có trọng lượng lớn vì Fed New York giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống điều hành chính sách tiền tệ của Mỹ.
Chủ tịch Fed Jerome Powell cũng phát đi tín hiệu tương tự khi cho rằng chính sách hiện tại đủ phù hợp để Fed có thể chờ thêm dữ liệu. Nói cách khác, Fed chưa thấy cần thiết phải phản ứng ngay lập tức trước cú sốc địa chính trị, nhưng cũng chưa sẵn sàng quay lại lộ trình cắt giảm lãi suất như thị trường từng kỳ vọng trước đó.
Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly cũng nhấn mạnh rằng các yếu tố nền tảng của kinh tế Mỹ vẫn khá vững, qua đó ủng hộ cách tiếp cận kiên nhẫn. Theo bà, câu hỏi quan trọng lúc này không chỉ là giá dầu tăng bao lâu, mà còn là tác động dây chuyền của nó lên các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác.
Thị trường đang nhìn Fed theo hướng thận trọng hơn
Từ góc nhìn thị trường, kỳ vọng về việc Fed cắt giảm lãi suất trong năm nay đang suy yếu đáng kể. Nhà đầu tư ngày càng tin rằng Fed sẽ giữ lãi suất cao lâu hơn so với dự báo trước đây. Dù vậy, xác suất Fed thực sự tăng lãi suất vào cuối năm vẫn còn rất thấp.
Điều này cho thấy thị trường đang đồng thuận với một kịch bản trung dung hơn: Fed nhiều khả năng chưa vội nới lỏng, nhưng cũng chưa đủ cơ sở để siết chặt trở lại. Chính sách tiền tệ trong phần còn lại của năm vì thế sẽ phụ thuộc lớn vào ba biến số then chốt: diễn biến giá dầu, xu hướng lạm phát cơ bản và sức chịu đựng của thị trường lao động Mỹ.
Biên bản cuộc họp tháng 3 cho thấy Fed đang bước vào giai đoạn điều hành nhạy cảm hơn, khi rủi ro lạm phát và rủi ro tăng trưởng cùng lúc gia tăng. Việc ngày càng nhiều quan chức Fed đề cập đến khả năng tăng lãi suất là tín hiệu cho thấy ngân hàng trung ương Mỹ chưa thể yên tâm với mặt bằng giá hiện tại.
Tuy nhiên, quan điểm chủ đạo lúc này vẫn là giữ nguyên lãi suất để quan sát thêm dữ liệu. Với Fed, đây không còn là câu chuyện chỉ cắt hay không cắt lãi suất, mà là bài toán cân bằng giữa ổn định giá cả và duy trì đà tăng trưởng trong một môi trường đầy bất định. Trong ngắn hạn, khả năng Fed giữ nguyên lãi suất đến hết năm vẫn là kịch bản có cơ sở hơn cả.
BRIAN TRƯƠNG
Theo Reuters/Thời báo Ngân hàng
THEO DÕI BLOG TẠI : FACEBOOK | X(TWITTER)
Tuyên bố miễn trừ : Nội dung trên InvestBlogger chỉ nhằm mục đích thông tin và giáo dục, không phải tư vấn hay khuyến nghị mua/bán bất kỳ tài sản nào. Do đó, nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với mọi quyết định và rủi ro phát sinh.
