USD đã trải qua một năm biến động khi giảm khoảng 9% từ đầu năm 2025 so với rổ tiền tệ. Nhiều dự báo cho rằng xu hướng “đồng bạc xanh yếu đi” có thể còn kéo dài sang 2026, đặc biệt nếu tăng trưởng toàn cầu phục hồi và Fed tiếp tục hạ lãi suất.
Tóm tắt :
- USD giảm ~9% từ đầu năm 2025 và đang hướng tới năm giảm mạnh nhất trong 8 năm.
- USD Index (DXY) từng hồi phục gần 2% so với vùng đáy tháng 9, nhưng kỳ vọng chung vẫn nghiêng về USD yếu hơn trong 2026.
- Ba lực kéo chính: USD định giá cao, tăng trưởng toàn cầu hội tụ và Fed tiếp tục nới lỏng.
USD giảm mạnh ?
Sau giai đoạn tăng mạnh nhiều năm liền, USD bước vào năm 2025 với hàng loạt yếu tố gây sức ép: kỳ vọng Fed giảm lãi suất, chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và các đồng tiền chủ chốt thu hẹp, cùng những lo ngại liên quan tới định hướng chính sách và triển vọng tài khóa của Mỹ. Kết quả là USD giảm khoảng 9% tính từ đầu năm và được xem là đang tiến gần “năm tệ nhất” trong 8 năm.
Dù vậy, diễn biến không hoàn toàn một chiều. Trong những tháng gần đây, USD Index (DXY) từng tăng trở lại gần 2% so với vùng đáy ghi nhận vào tháng 9. Tuy nhiên, nhiều đánh giá thị trường vẫn nghiêng về khả năng USD sẽ yếu hơn trong năm 2026, đặc biệt nếu các điều kiện vĩ mô tiếp tục ủng hộ xu hướng giảm.
Động lực 1: USD vẫn bị đánh giá là định giá quá cao
Lý do đầu tiên thường được nhắc tới là: mức điều chỉnh của USD trong năm 2025 chưa đủ để xóa đi trạng thái “định giá cao” nếu nhìn bằng thước đo dài hạn. Một chỉ báo được giới phân tích sử dụng là tỷ giá hối đoái thực hiệu quả (real effective exchange rate), phản ánh sức mạnh tiền tệ sau khi đã điều chỉnh lạm phát.
Theo dữ liệu được trích dẫn từ Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), tỷ giá hối đoái thực hiệu quả của USD đạt 108,7 trong tháng 10, chỉ giảm nhẹ so với mức đỉnh kỷ lục gần đây 115,1 vào tháng 1. Điều này cho thấy USD có giảm nhưng vẫn đang ở vùng tương đối cao.
Vì sao “định giá cao” lại quan trọng?
- Khi USD ở vùng định giá cao, chỉ cần lợi thế lãi suất của Mỹ giảm hoặc tăng trưởng các khu vực khác cải thiện, áp lực điều chỉnh giảm có thể xuất hiện rõ hơn.
- Định giá cao kéo dài thường đi kèm rủi ro “hạ nhiệt” theo chu kỳ, nhất là khi chu kỳ chính sách tiền tệ chuyển hướng.
Động lực 2: Áp lực từ phục hồi tăng trưởng toàn cầu
Yếu tố thứ hai nằm ở bức tranh tăng trưởng: nhiều nhận định cho rằng tăng trưởng toàn cầu đang có xu hướng hội tụ. Nói cách khác, lợi thế tăng trưởng tương đối của Mỹ có thể thu hẹp nếu các nền kinh tế lớn khác hồi phục tốt hơn trong năm tới.
Khi “phần còn lại của thế giới” cải thiện tăng trưởng và tâm lý thị trường bớt phòng thủ, dòng vốn có thể phân bổ đa dạng hơn thay vì tập trung vào USD. Đây là một cơ chế thường khiến đồng bạc xanh giảm nhiệt, đặc biệt trong những giai đoạn khẩu vị rủi ro được cải thiện.
Lưu ý: Xu hướng này có thể không diễn ra theo đường thẳng. Trong những thời điểm thị trường “risk-off” (ngại rủi ro), USD vẫn có thể tăng nhờ nhu cầu trú ẩn.
Động lực 3: Phân kỳ chính sách – Fed có thể cắt giảm tiếp
Động lực thứ ba liên quan trực tiếp tới chính sách tiền tệ. USD thường chịu áp lực khi Fed hạ lãi suất, bởi lợi suất giảm làm tài sản định danh bằng USD kém hấp dẫn hơn với một phần nhà đầu tư quốc tế, từ đó làm suy giảm nhu cầu đối với đồng tiền này.
Những điểm mốc chính đang được thị trường theo dõi
- Fed đã cắt giảm 25 điểm cơ bản vào ngày 10/12/2025.
- Dự báo trung bình của các nhà hoạch định chính sách cho năm tới cho thấy có thể giảm thêm 1 lần (25 điểm cơ bản).
- Trong khi đó, không ít tổ chức và thị trường lại kỳ vọng Fed có thể giảm 2 lần trong năm tới, thậm chí nhiều hơn, nếu tăng trưởng giảm tốc và thị trường lao động yếu đi.
Yếu tố “hậu Powell” và kỳ vọng chính sách
Một biến số khác có thể tác động tới kỳ vọng lãi suất là yếu tố nhân sự. Nhiệm kỳ Chủ tịch Fed Jerome Powell dự kiến kết thúc vào tháng 5/2026. Thị trường cũng theo dõi các tín hiệu liên quan tới định hướng nhân sự ở Fed trong giai đoạn tới, bởi kỳ vọng “lãi suất thấp hơn” có thể ảnh hưởng đến cách thị trường định giá đường đi của lãi suất.
Chiến lược giao dịch: Vì sao nhiều quỹ cân nhắc “short USD”?
Với bối cảnh tăng trưởng có thể chậm lại và kỳ vọng nới lỏng tiền tệ gia tăng, một số nhà quản lý thị trường cho biết họ ưu tiên chiến lược bán USD so với nhóm tiền tệ G10. Tư duy cốt lõi nằm ở chênh lệch lợi suất: nếu lợi suất Mỹ giảm nhanh hơn, lợi thế nắm giữ USD có thể suy yếu.
Kịch bản đảo chiều: Khi nào USD có thể mạnh trở lại?
Dự báo “USD suy yếu năm 2026” là kịch bản được nhiều người ủng hộ, nhưng không phải là điều chắc chắn. Dưới đây là một số yếu tố có thể khiến USD tăng trở lại hoặc giảm ít hơn kỳ vọng:
- Rủi ro toàn cầu tăng (địa chính trị, tài chính) khiến dòng tiền tìm nơi trú ẩn.
- Lạm phát Mỹ nóng lên làm Fed chậm cắt giảm hoặc chuyển sang lập trường “diều hâu” hơn.
- Chênh lệch lợi suất nghiêng mạnh về Mỹ nếu các NHTW khác cắt giảm nhanh hơn Fed.
- Tăng trưởng Mỹ bất ngờ bứt tốc, kéo theo kỳ vọng lãi suất cao hơn và USD mạnh hơn.
Nhà đầu tư và doanh nghiệp nên lưu ý gì ?
Dù bạn là nhà đầu tư hay doanh nghiệp có dòng tiền ngoại tệ, việc theo dõi các biến số dưới đây có thể giúp ra quyết định chủ động hơn trước rủi ro tỷ giá:
- Thông điệp Fed & dữ liệu kinh tế Mỹ: lạm phát (CPI/PCE), việc làm, tăng trưởng.
- Chênh lệch lợi suất: so sánh lợi suất trái phiếu Mỹ với châu Âu, Nhật, Anh…
- USD Index (DXY): mức hỗ trợ/kháng cự quan trọng và xu hướng trung hạn.
- Tâm lý rủi ro toàn cầu: khi “risk-off” mạnh, USD có thể được hưởng lợi ngắn hạn.
- Kế hoạch phòng vệ tỷ giá: chia nhỏ thời điểm mua/bán ngoại tệ, cân nhắc công cụ hedging phù hợp (tùy chính sách nội bộ).
