[InvestBlogger.com] – Tháng 3 chứng kiến một bức tranh khá rõ nét của kinh tế toàn cầu: thận trọng, phòng thủ và thiếu dư địa nới lỏng. Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục phủ bóng lên thị trường năng lượng, các ngân hàng trung ương trên thế giới gần như đồng loạt chọn cách đứng yên, thay vì phát tín hiệu nới lỏng chính sách như thị trường từng kỳ vọng trước đó.
Sự dè dặt này phản ánh thế khó của các nhà hoạch định chính sách. Một mặt, tăng trưởng kinh tế tại nhiều khu vực đang chậm lại. Mặt khác, lạm phát vẫn là rủi ro chưa thể xem nhẹ, đặc biệt khi giá dầu và chi phí năng lượng có nguy cơ tăng trở lại. Vì vậy, ưu tiên lớn nhất lúc này không phải là kích thích tăng trưởng, mà là bảo toàn dư địa chính sách trước những cú sốc mới.
Các nền kinh tế phát triển nghiêng hẳn về trạng thái chờ đợi
Tại nhóm thị trường phát triển, xu hướng giữ nguyên lãi suất gần như chiếm ưu thế tuyệt đối trong tháng 3. Trong tổng số 9 cuộc họp chính sách, có tới 8 ngân hàng trung ương quyết định không thay đổi chi phí vốn. Australia là ngoại lệ hiếm hoi khi tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, trong khi không có nền kinh tế lớn nào thực hiện cắt giảm lãi suất.
Diễn biến này cho thấy các ngân hàng trung ương vẫn chưa sẵn sàng xoay trục chính sách. Dù áp lực tăng trưởng đang hiện hữu, rủi ro lạm phát quay lại do năng lượng tăng giá vẫn đủ lớn để buộc giới điều hành phải tiếp tục giữ thế phòng thủ.
Theo đánh giá của JPMorgan, các nhà hoạch định chính sách cần thêm thời gian để xác định rõ quy mô và mức độ lan tỏa của cú sốc năng lượng lần này. Khi tác động còn chưa được đo đếm đầy đủ, việc vội vàng hạ lãi suất có thể khiến áp lực giá quay trở lại mạnh hơn và làm suy yếu thành quả kiểm soát lạm phát trước đó.
Lạm phát cao hơn, tăng trưởng thấp hơn đang làm lệch toàn bộ kỳ vọng
Một điểm đáng chú ý là triển vọng kinh tế toàn cầu đang bị điều chỉnh theo hướng kém tích cực hơn. Các dự báo mới cho thấy lạm phát có thể cao hơn dự kiến, trong khi tăng trưởng lại thấp hơn. Đây là tổ hợp rủi ro đặc biệt khó xử đối với chính sách tiền tệ.
Nếu nới lỏng quá sớm, lạm phát có thể bật tăng trở lại. Nhưng nếu tiếp tục duy trì chính sách chặt chẽ quá lâu, nền kinh tế sẽ phải đối mặt với áp lực giảm tốc rõ nét hơn. Chính vì vậy, nhiều ngân hàng trung ương chọn cách giữ nguyên lãi suất như một giải pháp an toàn nhất trong ngắn hạn.
Trên thực tế, tâm lý thận trọng này không hoàn toàn xuất hiện sau khi rủi ro địa chính trị leo thang. Ngay từ trước đó, nhiều tổ chức tài chính lớn đã dự báo rằng phần lớn ngân hàng trung ương sẽ chưa vội thay đổi định hướng khi chính sách hiện nay đang ở trạng thái tương đối trung lập. Trong bối cảnh bất ổn mới phát sinh, xu hướng phòng thủ càng được củng cố mạnh hơn.
Thị trường mới nổi cũng chọn sự an toàn là ưu tiên
Ở nhóm thị trường mới nổi, bức tranh có phần phân hóa hơn nhưng tinh thần chung vẫn là hạn chế hành động mạnh. Trong số 15 ngân hàng trung ương họp trong tháng 3, có tới 10 cơ quan giữ nguyên chính sách. Chỉ 4 quốc gia gồm Nga, Brazil, Mexico và Ba Lan thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất nhỏ, mang tính thăm dò nhiều hơn là chuyển hướng rõ rệt.
Điều đó cho thấy ngay cả tại những nền kinh tế có áp lực tăng trưởng lớn hơn, giới điều hành vẫn chưa sẵn sàng đặt cược vào một chu kỳ nới lỏng mạnh tay. Họ đang ưu tiên theo dõi tác động của giá năng lượng, tỷ giá và lạm phát nhập khẩu trước khi đưa ra quyết định lớn hơn trong các tháng tới.
Colombia là trường hợp nổi bật nhất trong tháng khi đi ngược xu hướng chung bằng một đợt tăng lãi suất tới 100 điểm cơ bản. Động thái này không chỉ phản ánh áp lực kiểm soát kinh tế vĩ mô mà còn tạo ra căng thẳng chính trị sâu sắc, đến mức chính phủ nước này tuyên bố rút khỏi hội đồng quản trị ngân hàng trung ương. Diễn biến tại Colombia cho thấy chính sách tiền tệ hiện không còn là câu chuyện thuần túy về kỹ thuật điều hành, mà đã trở thành một điểm va chạm lớn giữa ổn định kinh tế và áp lực chính trị.
Giá dầu và chiến sự Trung Đông tiếp tục là biến số lớn nhất
Từ Đông Nam Á đến Trung Âu, nhiều ngân hàng trung ương đã công khai thừa nhận yếu tố địa chính trị là nguyên nhân quan trọng khiến họ trì hoãn việc hạ lãi suất. Indonesia, Philippines, Hungary và Cộng hòa Séc đều viện dẫn rủi ro từ chiến sự Trung Đông như một lý do then chốt để tiếp tục duy trì lập trường thận trọng.
Mối lo lớn nhất nằm ở giá dầu. Nếu dầu tiếp tục tăng, chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng sẽ bị đẩy lên cao, kéo theo áp lực lạm phát quay lại trên diện rộng. Điều này có thể làm xói mòn toàn bộ nỗ lực kiềm chế giá cả mà các nền kinh tế đã phải mất nhiều quý mới đạt được.
Trong bối cảnh đó, việc giữ nguyên lãi suất không đơn thuần là hành động thiếu quyết đoán, mà là một cách để bảo vệ sự ổn định. Các ngân hàng trung ương hiểu rằng chỉ cần một cú sốc năng lượng kéo dài, mọi dự báo về lạm phát và tăng trưởng đều có thể phải viết lại.
Tóm lại, Bức tranh chính sách tiền tệ toàn cầu trong tháng 3 cho thấy sự ưu tiên rõ ràng dành cho ổn định thay vì tăng trưởng. Dù áp lực giảm tốc kinh tế ngày một hiện hữu, phần lớn ngân hàng trung ương vẫn chọn án binh bất động trước nguy cơ lạm phát quay trở lại do địa chính trị và năng lượng.
Trong ngắn hạn, thị trường có thể sẽ phải quen với trạng thái chờ đợi kéo dài hơn dự kiến. Khi giá dầu còn biến động mạnh và căng thẳng Trung Đông chưa hạ nhiệt, khả năng xuất hiện một làn sóng cắt giảm lãi suất trên diện rộng vẫn còn khá xa. Điều đó đồng nghĩa với việc nhà đầu tư, doanh nghiệp và các nền kinh tế sẽ tiếp tục vận hành trong môi trường chi phí vốn cao, tâm lý phòng thủ lớn và dư địa chính sách ngày càng hạn chế.
BRIAN TRƯƠNG
Theo Reuters/Bloomberg
THEO DÕI BLOG TẠI : FACEBOOK | X(TWITTER)
Tuyên bố miễn trừ : Nội dung trên InvestBlogger chỉ nhằm mục đích thông tin và giáo dục, không phải tư vấn hay khuyến nghị mua/bán bất kỳ tài sản nào. Do đó, nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với mọi quyết định và rủi ro phát sinh.
