Powell cảnh báo bất định tăng cao vì chiến sự Iran, Fed giữ nguyên lãi suất

[InvestBlogger.com] – Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tiếp tục giữ nguyên lãi suất đúng như kỳ vọng, nhưng tâm điểm của thị trường không nằm ở quyết định này mà ở thông điệp thận trọng từ Chủ tịch Jerome Powell. Trong buổi họp báo sau cuộc họp, ông Powell thừa nhận bối cảnh hiện tại chứa đựng mức độ bất định cao hơn thông thường, đặc biệt khi chiến sự liên quan đến Iran đang làm gia tăng rủi ro đối với giá năng lượng, tăng trưởng và lạm phát. Điểm đáng chú ý là dù Fed chưa thay đổi mức trung vị dự báo lãi suất, nội bộ Ủy ban Thị trường Mở đã có sự dịch chuyển rõ rệt theo hướng ít cắt giảm hơn, phản ánh tâm lý dè dặt ngày càng lớn trước các cú sốc mới từ địa chính trị.

Fed giữ nguyên lãi suất, nhưng quan điểm bên trong đã thận trọng hơn

Về mặt chính thức, Fed không tạo bất ngờ khi tiếp tục giữ nguyên lãi suất điều hành. Tuy nhiên, theo lời ông Powell, đằng sau bức tranh bề ngoài ổn định đó là sự thay đổi đáng kể trong cách nhìn của nhiều thành viên FOMC. Ông cho biết mức trung vị dự báo không đổi, nhưng đã có một lượng thành viên đáng kể chuyển từ kỳ vọng hai lần cắt giảm sang chỉ còn một lần cắt giảm trong năm 2026.

Điều này cho thấy Fed chưa muốn phát đi tín hiệu quá cứng rắn, nhưng rõ ràng đã trở nên thận trọng hơn với triển vọng nới lỏng. Nói cách khác, mặt bằng lãi suất hiện tại có thể được duy trì lâu hơn nếu các rủi ro lạm phát quay trở lại, đặc biệt trong bối cảnh giá dầu và năng lượng đang chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chiến sự Trung Đông.

Powell: Cú sốc dầu nếu kéo dài sẽ làm giảm tăng trưởng và đẩy lạm phát tăng

Thông điệp quan trọng nhất trong buổi họp báo là đánh giá của Powell về tác động kinh tế từ chiến sự Iran. Ông thừa nhận Mỹ là nước xuất khẩu ròng năng lượng, nên một phần tác động tiêu cực có thể được bù đắp nhờ lợi nhuận tốt hơn của các công ty dầu khí và khả năng tăng khoan khai thác nếu giá dầu lên đủ cao trong thời gian đủ dài.

Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh phần bù đắp đó không đủ để triệt tiêu tác động tiêu cực chung lên nền kinh tế. Theo Powell, cú sốc dầu nếu kéo dài vẫn sẽ gây áp lực giảm lên chi tiêu và việc làm, đồng thời tạo áp lực tăng lên lạm phát. Đây là điểm rất quan trọng đối với thị trường, vì nó cho thấy Fed đang nhìn thấy nguy cơ tái xuất hiện một môi trường bất lợi, nơi tăng trưởng chậm lại nhưng giá cả vẫn chịu sức ép đi lên.

Trong thực tế, đây là kịch bản khiến chính sách tiền tệ trở nên khó xử hơn rất nhiều. Nếu Fed nới lỏng quá sớm, áp lực lạm phát có thể quay lại mạnh hơn. Nhưng nếu tiếp tục duy trì lãi suất cao quá lâu, tăng trưởng và tiêu dùng có thể bị bào mòn.

“Nếu từng có lúc nên bỏ SEP, thì đây là lúc đó”

Một trong những phát biểu đáng chú ý nhất của Powell là nhận xét rằng nếu Fed từng có lúc cân nhắc bỏ qua SEP, tức bản dự báo kinh tế định kỳ, thì hiện tại là một thời điểm như vậy. Đây là cách nói rất thẳng cho thấy ngay cả Fed cũng thừa nhận mức độ bất định hiện nay lớn đến mức các dự báo đưa ra lúc này có thể nhanh chóng trở nên kém hữu ích.

Powell nhiều lần lặp lại rằng không ai thực sự biết tác động kinh tế của chiến sự sẽ nhỏ đến đâu hay lớn đến mức nào. Nếu giá xăng và giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, thu nhập khả dụng của người tiêu dùng sẽ bị ảnh hưởng và chi tiêu có thể suy yếu. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận mức độ truyền dẫn từ giá năng lượng sang lạm phát và tiêu dùng vẫn là ẩn số.

Phát biểu này cho thấy Fed đang ở trạng thái chờ thêm dữ liệu thay vì cố đưa ra cam kết mạnh. Với nhà đầu tư, đây là tín hiệu cho thấy giai đoạn tới có thể tiếp tục là thời kỳ thị trường nhạy cảm với từng biến động nhỏ từ dầu thô, lạm phát và địa chính trị.

Fed không chỉ đối mặt bài toán lạm phát mà còn phải xử lý rủi ro niềm tin

Ngoài câu chuyện chính sách, Powell cũng đề cập đến khả năng người kế nhiệm ông, Kevin Warsh, có thể chưa được Thượng viện phê chuẩn trước khi nhiệm kỳ Chủ tịch của ông kết thúc. Trong trường hợp đó, Powell cho biết ông sẽ tiếp tục giữ vai trò chủ tịch tạm quyền cho đến khi việc phê chuẩn hoàn tất, đúng theo quy định pháp lý và tiền lệ trước đó.

Bên cạnh đó, ông cũng nói rõ rằng ông không có ý định rời Hội đồng Thống đốc khi cuộc điều tra của Bộ Tư pháp còn chưa khép lại một cách minh bạch và dứt điểm. Với câu hỏi liệu ông có tiếp tục ở lại với vai trò Thống đốc sau khi kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch hay không, Powell cho biết ông chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Những phát biểu này không tác động trực tiếp đến lãi suất trong ngắn hạn, nhưng lại có ý nghĩa đối với niềm tin thể chế. Trong một giai đoạn mà thị trường vốn đã nhạy cảm với chiến sự, năng lượng và lạm phát, bất kỳ yếu tố nào liên quan đến tính liên tục trong điều hành chính sách cũng đều có thể trở thành biến số đáng chú ý.

Thị trường nên đọc thông điệp này như thế nào?

Điều Fed phát ra lần này không phải là một tín hiệu xoay trục, mà là một thông điệp phòng thủ. Powell không xác nhận rằng chiến sự sẽ làm lạm phát bùng lên, nhưng ông công khai thừa nhận đó là một rủi ro thực tế. Ông cũng không phủ nhận khả năng kinh tế Mỹ chịu tổn thương nếu giá dầu neo cao, nhưng đồng thời nhấn mạnh hiện chưa đủ cơ sở để kết luận chắc chắn.

Điểm quan trọng là Fed đang chuyển sang trạng thái linh hoạt nhưng dè chừng hơn. Thị trường vì vậy sẽ phải điều chỉnh kỳ vọng theo hướng lãi suất có thể cao lâu hơn, trong khi độ tin cậy của các dự báo ngắn hạn giảm xuống. Với trái phiếu, USD, vàng và chứng khoán, điều này đồng nghĩa biến động có thể còn kéo dài vì nhà đầu tư phải liên tục định giá lại xác suất các kịch bản vĩ mô khác nhau.

Tóm lại, Cuộc họp lần này của Fed không tạo ra thay đổi về lãi suất, nhưng lại làm rõ hơn mức độ mong manh của triển vọng kinh tế Mỹ trong bối cảnh chiến sự Iran leo thang. Jerome Powell đã phát đi một thông điệp rất rõ ràng: cú sốc dầu nếu kéo dài có thể vừa làm giảm tăng trưởng, vừa đẩy lạm phát tăng, còn các dự báo hiện tại thì bất định đến mức chính Fed cũng không đặt nhiều niềm tin tuyệt đối vào chúng.

Với thị trường, đây là lời nhắc rằng giai đoạn sắp tới sẽ không chỉ xoay quanh câu hỏi Fed cắt giảm lãi suất khi nào, mà còn là câu hỏi nền kinh tế Mỹ hấp thụ được cú sốc năng lượng và địa chính trị ra sao. Trong môi trường như vậy, sự thận trọng đang trở thành lựa chọn mặc định không chỉ của Fed, mà của cả giới đầu tư toàn cầu.