Quan chức Fed nói gì về lãi suất khi giá dầu tăng cao vì chiến sự Trung Đông?

[InvestBlogger.com] – Giá dầu leo thang vì xung đột Trung Đông đang khiến thị trường toàn cầu “nóng” trở lại câu chuyện lạm phát, ngay cả khi trước đó kỳ vọng lãi suất Mỹ có thể hạ dần trong năm. Với Fed, đây là bài toán khó: lạm phát chưa về đúng quỹ đạo mục tiêu 2%, trong khi cú sốc năng lượng có thể kéo CPI tăng trở lại và làm chậm nhịp nới lỏng. Những phát biểu mới nhất từ các quan chức Fed cho thấy xu hướng chủ đạo lúc này là thận trọng, đứng yên và quan sát dữ liệu.

“Đứng yên và quan sát”: thông điệp nổi bật từ Fed

Trong cuộc phỏng vấn với New York Times (4/3), Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack cho rằng còn quá sớm để đo lường đầy đủ tác động kinh tế từ chiến tranh Iran và bà ủng hộ việc giữ lãi suất ổn định trong “một thời gian khá dài”. Trọng tâm của Fed, theo bà, vẫn là đưa lạm phát về mục tiêu trong khi cân bằng rủi ro suy yếu của thị trường lao động.

Điểm đáng chú ý là Hammack đưa ra hai điều kiện mở để thay đổi chính sách:

• Nếu thị trường lao động tiếp tục suy yếu, Fed có thể phải nới lỏng hơn.
• Nếu lạm phát không tiến gần mục tiêu như dự đoán, Fed có thể phải thắt chặt hơn.

Cách đặt vấn đề này cho thấy Fed đang ưu tiên “phản ứng theo dữ liệu”, thay vì cam kết trước một lộ trình cắt giảm lãi suất.

Kashkari: cú sốc mới khiến dự báo lãi suất khó hơn

Tại sự kiện của Bloomberg ở New York (3/3), Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari nhấn mạnh xung đột Iran làm gia tăng bất ổn triển vọng kinh tế Mỹ, khiến dự báo chính sách lãi suất trở nên khó khăn. Ông cho biết bước vào năm 2026, ông kỳ vọng lạm phát giảm dần sẽ mở đường cho một lần cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên với cú sốc mới, câu hỏi lớn là tác động sẽ kéo dài bao lâu và lớn đến mức nào.

Kashkari cũng so sánh tính khó lường của tác động lạm phát giữa các dạng xung đột, hàm ý rằng Fed cần thêm thời gian và dữ liệu trước khi quyết định nới lỏng.

Schmid: tiếp tục phản đối hạ lãi suất khi lạm phát còn cao

Chủ tịch Fed Kansas City Jeffrey Schmid (3/3) phát tín hiệu cứng rắn hơn: ông tiếp tục phản đối việc cắt giảm lãi suất thêm, lập luận rằng thị trường lao động đang cân bằng và lạm phát vẫn quá cao. Ông nhấn mạnh lạm phát đã vượt mục tiêu của Fed trong gần 5 năm, trong khi cầu vượt cung đang đẩy giá dịch vụ tăng nhanh, không phù hợp với mục tiêu 2%.

Thông điệp này củng cố quan điểm: nếu giá dầu kéo lạm phát tăng trở lại, “độ kiên nhẫn” của nhóm diều hâu sẽ càng lớn, còn dư địa hạ lãi suất sẽ hẹp hơn.

Williams: vẫn để ngỏ cắt giảm nếu lạm phát giảm như dự đoán

Ở chiều ngược lại, Chủ tịch Fed New York John Williams, một nhân vật có ảnh hưởng lớn, cho biết Fed vẫn có thể cắt giảm lãi suất nếu áp lực lạm phát giảm bớt theo kịch bản của ông. Ông nhấn mạnh chính sách tiền tệ hiện tại đang ở vị thế phù hợp để hỗ trợ ổn định thị trường lao động và đưa lạm phát về 2%.

Tuy nhiên, Williams không đề cập trực tiếp tác động của xung đột Trung Đông trong bài phát biểu chuẩn bị sẵn. Trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh, việc “không nhắc đến” cũng cho thấy Fed chưa vội đưa cú sốc địa chính trị vào kịch bản chính thức, ít nhất là cho tới khi có thêm dữ liệu về mức độ lan tỏa vào lạm phát.

Thị trường đang định giá gì: kỳ vọng hạ lãi suất yếu đi rõ rệt

Theo CME FedWatch, xác suất thị trường định giá cho một lần cắt giảm 25 điểm cơ bản vào tháng 6 hiện khoảng 30,7%, giảm mạnh so với 49,6% tuần trước và hơn 56% một tháng trước. Xác suất cắt giảm vào tháng 7 cũng chỉ khoảng 47,2%. Các nhà giao dịch kỳ vọng tổng mức giảm lãi suất trong năm khoảng 42 điểm cơ bản, tương đương gần như chỉ một lần cắt 25 điểm cơ bản, và lần thứ hai vẫn là dấu hỏi.

Điều này phản ánh đúng tâm lý thị trường: cú sốc giá dầu làm rủi ro lạm phát tăng, khiến khả năng Fed nới lỏng nhanh trở nên kém chắc chắn.

Giá dầu là biến số then chốt: từ dầu lên CPI, rồi từ CPI sang lãi suất

Giá dầu đã tăng gần 12% kể từ khi chiến sự nổ ra, có thời điểm Brent vượt 85,21 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 7/2024. Các tổ chức và chuyên gia đưa ra nhiều ước tính tác động:

• Capital Economics cảnh báo nếu xung đột kéo dài ảnh hưởng nguồn cung, dầu có thể vọt lên quanh 100 USD/thùng và có thể làm lạm phát toàn cầu tăng thêm khoảng 0,6 đến 0,7 điểm phần trăm.
• BMO Capital Markets ước tính dầu tăng thêm 10 USD/thùng có thể làm lạm phát tiêu dùng Mỹ tăng khoảng 0,2% đến 0,4% trong năm tới.
• Goldman Sachs ước tính mức tăng 10% bền vững của giá dầu có thể đẩy CPI lõi tăng 4 điểm cơ bản và CPI tổng thể tăng 28 điểm cơ bản.

Khi lạm phát bị đẩy lên, lãi suất thực có nguy cơ giảm nếu Fed không hành động, làm “điều kiện tài chính” nới lỏng ngoài ý muốn. Đây là lý do nhiều quan chức nghiêng về giữ lãi suất cao lâu hơn, thậm chí một số ý kiến cho rằng động thái tiếp theo có thể là tăng lãi suất nếu cú sốc kéo dài.

Nhà đầu tư lưu ý gì ?

Trong giai đoạn biến động vì địa chính trị, đặt cược vào lộ trình lãi suất nên bám theo dữ liệu và phản ứng của Fed. Ba nhóm tín hiệu cần theo dõi sát:

1. Diễn biến giá dầu và rủi ro gián đoạn nguồn cung: dầu duy trì cao lâu sẽ làm kỳ vọng lạm phát dai dẳng hơn.
2. Lạm phát dịch vụ và CPI lõi: nếu lõi không giảm, Fed khó “mở cửa” cắt giảm.
3. Thị trường lao động: nếu yếu đi nhanh, Fed có thể cân nhắc nới lỏng để giảm rủi ro suy thoái.

Tóm lại, khi giá dầu tăng mạnh vì chiến sự Trung Đông, Fed đang phát đi tín hiệu chủ đạo là kiên nhẫn và phụ thuộc dữ liệu. Hammack và Kashkari nhấn mạnh “đứng yên quan sát”, Schmid tỏ rõ lập trường cứng rắn vì lạm phát còn cao, còn Williams vẫn để ngỏ khả năng giảm lãi suất nếu lạm phát giảm theo kỳ vọng. Trên thị trường, xác suất cắt giảm lãi suất đã giảm rõ rệt, cho thấy rủi ro lạm phát đang quay lại bàn. Trong bối cảnh này, nhà đầu tư nên ưu tiên quản trị rủi ro, tránh “all-in” vào một kịch bản duy nhất và cập nhật sát biến số dầu, CPI lõi và dữ liệu lao động.